"Mong nở hoa trong trái tim người".

" Tự nguyện giảm trừ chính mình?"

“Khi thế giới đang say mê với những bước tiến của AI, liệu ý nghĩa cuộc đời chúng ta có đang bị bào mòn và "lên khuôn" bởi những thuật toán hay không?”

Bạn có nhận thấy mình đang dần "tự nguyện giảm trừ" chính mình?

Từ những gợi ý bài hát của Spotify, chỉ đường của Google Maps, đến định hướng sự nghiệp từ LinkedIn... công nghệ đang trở thành "người kiến tạo" cho cuộc sống của chúng ta. Chúng ta dễ dàng chấp nhận những lựa chọn có sẵn để tiết kiệm thời gian, nhưng vô hình trung, chúng ta có đang đánh mất khả năng tự khám phá, tự trải nghiệm và tự định nghĩa chính mình? Chúng ta có đang biến mình thành những điểm dữ liệu thay vì một chủ thể có ý thức thực sự?

Khoa học thần kinh cũng đặt ra câu hỏi lớn về ý chí tự do của chúng ta. Các nghiên cứu cho thấy não bộ có thể đã ra quyết định trước khi chúng ta ý thức được điều đó. Vậy "cái tôi" thực sự là gì?

Tiến sĩ Lê Nguyên Phương nhấn mạnh rằng ý nghĩa sống không nằm ở các điểm dữ liệu mà nằm ở trải nghiệm thực chứng, bao gồm:

Hãy chấp nhận rằng chúng ta không phải là đấng toàn năng. Tự do của chúng ta không phải là tuyệt đối mà chịu ảnh hưởng bởi sinh học và môi trường. Nhưng, đừng vì thế mà từ bỏ quyền tự do lựa chọn của mình. Chính trong những giới hạn đó, chúng ta vẫn có không gian để định hình cuộc đời mình.

Kiến thức thôi là chưa đủ. Chúng ta cần thực hành để rèn luyện sự tỉnh thức. Thực hành chánh niệm, hay đơn giản là dành thời gian cho những hành động có ý thức mỗi ngày, giúp chúng ta tạo ra "khoảng trống" giữa kích thích và phản ứng, từ đó lấy lại quyền làm chủ.

Đây là điều quan trọng nhất Hãy can đảm đối mặt với sự bất định của cuộc đời. Dám chịu trách nhiệm cho những lựa chọn của mình, dù là nhỏ nhất. Đừng đổ lỗi cho số phận, cho gene hay cho những thuật toán. Chính sự dấn thân, sự lựa chọn có ý thức đó sẽ tạo nên ý nghĩa cho cuộc sống của bạn.

Ý nghĩa cuộc đời không nằm ở đâu xa xôi...

Nó nằm ngay trong những khoảnh khắc đơn giản nhất. Như câu chuyện của Sisyphus hay một triết lý thiền đã nói: "Ăn cơm, rửa bát" không chỉ là hành động mà còn là sự hiện diện trọn vẹn. Chính trong những hành động đời thường, trong sự tỉnh thức của mỗi lựa chọn, chúng ta tìm thấy ý nghĩa và căn tính của mình.

Đừng để bất kỳ thuật toán nào, bất kỳ khám phá khoa học nào định nghĩa bạn là ai. Hãy làm chủ cuộc đời mình, can đảm lựa chọn và sống một cách trọn vẹn.

(Tiến sĩ Lê Nguyên Phương)